اشتها ،گرسنگی و سیری

اشتها  ،گرسنگی و سیری
اشتها،گرسنگی،سیری سه عامل مهم در اصول تغذیه میباشد که ابتدا به عوامل هورمونی عصبی مؤثر در این مورد میپردازیم.
اشتها:
مصرف مقادیر بالای ویتامین D و سیگار نیز موجب              بی اشتهایی می شود .
گرسنگی :
هورمونهایی که ایجاد گرسنگی می کنند عبارتند از انسولین که از سلول های جزائر لانگرهانس ترشح و باعث کاهش   قند خون می شود و گرلین gerlin که از معده ترشح میشود در گرسنگی نقش دارند .
مرکز کنترل اشتها هیپوتالاموس است و هورمون هایی مانند انسولین ،لپتین،و گرلین در اشتها موثرند . عوامل دیگری مانند سرما و افسردگی نیز بر اشتها تاثیر دارند .
گرسنگی جسمی با گرسنگی احساسی تفاوت دارد.گرسنگی احساسی ناگهان اتفاق می افتد ولی گرسنگی جسمی چون فرد واقعاً گرسنه است غذا می خورد. در گرسنگی احساسی به خاطر پر شدن معده پیتزا،نوشابه و بستنی مصرف می کنند.
سیری:
در حین غذا خوردن 20 دقیقه زمان لازم است تا سیگنالهای سیری به فرد رسیده تا دست از غذا خوردن بر دارد لذا هر چه معده ی فرد بزرگتر باشد، بیشتر می خورد. چاقی یا         اضافه وزن در اثر تغذیه ی  نادرست یک مشکل جدی در دنیا و ایران بوده که در حال پیشرفت میباشد.
در ایران غذاهای سنتی با غذاهای غربی مخلوط شده اند و مقابل فروشگاههای زنجیره ای و غذاهای آماده مردم بسیاری را می توان دید با سبدها و کیسه های پر حجم مملو از محصولات غیر مغذی یا مشغول خوردن غذاهای آماده هستند .
استاندارد غذایی در ایران خوب و مغذی نیست . ایرانیان       40 درصد بیشتر از استاندارد جهانی قند سفید تصفیه شده    کم ارزش و 30 درصد بیشتر از استاندارد و میزان مورد نیاز روغن هیدروژنه و چهار برابر میانگین جهانی کولا و     نوشابه های گازدار مصرف می کنند و همچنین مصرف   سرانه ی نمک، برنج و نان بیشتر از سایر کشورها است .
مصرف سرانه ی لبنیات با ارزش غذایی مفید 50 درصد کمتر از استاندارد جهانی است و تولید شیر خام در کشور محدود و جوابگوی نیاز مصرف کنندگان نیست .
از طرفی فرآورده های پروتئینی نظیر سوسیس و کالباس و فست فود های غذایی کم ارزش به عنوان وعده ی غذاهای اصلی در میان مردم راه گشوده اند که این نشانۀ نامناسب بودن غذای مصرفی ایرانیان است .
چاقی مفرط در زنان  35 درصد و چاقی شکمی 67 درصد است.
چاقی مفرط در مردان 15 درصد و چاقی شکمی30 درصد است و 20 درصد کودکان و نوجوانان به علت مصرف غذاهای آماده ، نوشابه و پفک چاق شده اند که این آمار در حال افزایش است .
عوامل ژنتیک مرتبط با چاقی :
فنوتیپ پدر و مادر هر دو موزون و متناسب احتمال چاقی 6 تا 9 درصد
فنوتیپ یکی موزون دیگری چاق احتمال چاقی 40 تا 50 درصد
فنوتیپ پدر و مادر هر دو چاق احتمال چاقی 60 تا 80 درصد

9 روش سوزاندن سریع کالری ها :
1-آب سرد: نوشیدن یک لیوان آب سرد پس از صبحانه توصیه متخصصان تغدیه است. همچنین گفته میشود افرادی که روزانه بین 8 تا 12 لیوان آب مصرف می کنند، نسبت به افرادی که تنها  4 لیوان آب مینوشند، سرعت سوخت و ساز بالاتری دارند .بدن برای رساندن دمای آب سرد به دمای داخلی نیاز به سوزانده مقداری کالری دارد. علاوه بر اینکه نوشیدن هر لیوان آب با سوزاندن کالری همراه است
2-    مواد غذایی گرم: خوردن حدود 1 قاشق غذاخوری فلفل قرمز یا سبز،حرارت بدن و فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک را افزایش می دهد و در نتیجه سوخت و ساز موقتاً تا حدود 23 درصد افزایش پیدا می کند.
3-    صبحانه: با حذف صبحانه بدن در حالت گرسنگی قرار گرفته و برای حفظ انرژی خود، سرعت سوخت و ساز کاهش پیدا میکند، پس صبحانه را حذف نکنید.
4-    آهن:مواد غذایی غنی از آهن و سبزیجات با برگ های تیره مانند اسفناج و کلم بروکلی مورد استفاده قرار گیرد.
5-    مصرف پروتئین در وعده ناهار :مصرف پروتئین در هر وعده غذای به ساخت توده ماهیچه ای کمک میکند
6-    شیر و ماست کم چرب
7-    دوری از آفت کش ها
8-    اسید چرب امگا3
9-    خواب کافی
خلاصه: گرسنگی طولانی چاقی را افزایش می دهد زیرا متابولیسم بدن در حالت استراحت کاهش می یابد. در      شبانه روز، حذف وعده های غذائی به زیان شماست، وعده های  اصلی و میان وعده متابولیسم بدن را زیاد میکند، ولی باید با نظر متخصص تغذیه باشد.
در درمان چاقی چهار متخصص باید در کنار هم باشند:
1-    متخصص تغذیه
2-    متخصص غدد
3-    متخصص طب ورزشی
4-    متخصص اعصاب و روان (برای کنترل رفتار و عصبانیت)
مؤلف: دکتر حسن کرباسی آرانی، نیمه   اول سال 1393


درمان چاقی
  (شماره 3)  




 (شماره47)
پیشرو در فرهنگ پزشکی و اسلامی
این پمفلت جهت آگاهی شماست و توزیع و تکثیر آن ممنوع می باشد.
کلینیک دکتر کرباسی
متخصص اعصاب و روان
مشکلات جنسی، اعتیاد
چهارراه/جنب بازار علی/پاساژ ولیعصر(عج)
طبقه فوقانی واحد 2
تلفن: [phone] ـ 55456164-031
همراه: [phone]

راهکارهای مناسب تغذیه ای برای کودکان

راهکارهای مناسب تغذیه ای برای کودکان

1.    در جمع غذا بخورید: توصیه میشود غذاهای اصلی کودک در جمع و همراه خانواده باشد که کودک تشویق شود و فرهنگ غذا خوردن برای یادگیری مؤثر است.
2.    موزیک: هنگام صرف غذا در خانواده با تغذیه کودک پخش یک موزیک زیبا، آرام و ملایم در طولانی مدت اثرات خوبی دارد.
3.    تزئین غذا و ظروف غذاخوری: کودکان ظروف رنگارنگ و زیبا را دوست دارند. رنگ های شاد مانند زرد، قرمز، سبز و آبی مناسب هستند. گاهی اوقات بشقاب هائی با طرح های جدید همراه کودکان با انتخاب آنها برای کودکان بخرید. تزئین غذاها، خوشمزه بودن و مزه های مختلف نیز بسیار مؤثر است.
4.    اعتصاب غذا: گاهی اوقات نخوردن غذای کودک دوره ای گذرا یا اعتصاب غذا دارد. از والدین تقاضا میشود آرامش خود را در اینگونه موارد حفظ کنند.
5.    دعوا سر سفره ممنوع: در موقع غذا خوردن سر سفره هرگز کودکان را به خاطر کارهایشان سرزنش نکنید. والدین نیز نباید در مورد مسائل کاری و اختلافات سر سفره غذا بحث کنند. این اتفاقات میتواند حواس کودک را پرت و اشتهای خود را از دست بدهد.
6.    تقلید از سایر اعضای خانواده: معمولاً کودکان غذایی را رد می کنند که پدر یا مادر، خواهر یا برادر آنها را دوست ندارند. یادتان باشد هرگز به زبان نیاورید که فلان غذا را دوست ندارید زیرا کودک این رفتارها را در سلول های قشر مغزی طرف چپ ثبت و تقویت می کند و در رفتار تغذیه ای او مؤثر است.
7.    چاقی: شیرخواران را از بدو تولد در جدول پایش رشد پیگیری نموده، کمبود وزن با تغذیه خوب جبران میشود. چنانچه وزن اضافی نمودار شد از ابتدای دوران کودکی وزن اضافه و چاقی با رژیم و حرکت کنترل شود. سلول های چربی و چاقی از دوران کودکی تشکیل شده و عوارضی مانند بلوغ زودرس و دیابت را در پی دارد.
8.    تلویزیون: تلویزیون در موقع غذاخوردن خاموش و وسائل بازی کودک جمع آوری شود، تنقلات غذایی و تبلیغات صدا و سیما مهمترین مشوق روحی و در تغذیه کودکان بسیار مؤثرند بطول مثال مادر به کودک یاد میدهد پفک، چیپس، نوشابه گازدار بد است در حالی که صدا و سیما آن را تبلیغ میکند و تنقلات نیز نمکی و خوشمزه تهیه می شود.
9.    غذاهای آماده: غذاهای آماده مانند پیتزا، همبرگر حاوی مقدار زیادی سوسیس و کالباس که ارزش غذایی نداشته، همچنین بعلت مواد نگهدارنده در طولانی مدت ایجاد مسمومیت میکند و حاوی مقداری سس و روغن های غیرضروری که باعث چاقی کودکان میشود و در عین حال عاری از مواد حیاتی جهت رشد کودکان مانند ویتامین ها و ریزمغذی ها می باشد. توصیه میشود اینگونه مواد غذایی از رژیم غذایی کودکان حذف شود.
10.    نمک: نمک برای کودکان زیر یک سال ممنوع و توصیه می شود سوپ شیرخواران بدون نمک تهیه شود که به طعم غذای بی نمک عادت کنند. برای مزه سوپ شیرخوار می توان چند قطره آب لیمو ترش که حاوی ویتامینC نیز می باشد اضافه نمود. مطالعات نشان داده شده که کودکانی که به غذایشان نمک اضافه شده ذائقۀ آنها در بزرگسالی به شوری عادت کرده و بیشتر به عوارض کلیدی و فشار خون مبتلا می شوند.
11.    شکر: شکر نیز به غذای کودکان اضافه نشود و مصرف شیرینی نیز محدود شود. برخی مطالعات نشان داده شده که مصرف شکر سطح آدرنالین خود را به میزان ده برابر افزایش داده و بین بیقراری و رفتارهای خشونت آمیز با دریافت شکر ارتباط مستقیم دارد.
12.    نوشابه های گازدار: نوشابه های گازدار حاوی مقداری فسفر هستند و قادرند تعادل مقدار کلسیم و فسفر بدن را به هم زده و اختلالات استخوانی ایجاد شود و با کمبود ویتامینD اختلالات استخوانی تشدید میشود.
13.    چای و قهوه: چای و قهوه، شیر کاکائو نیز دارای مقداری کافئین می باشد که در کودکان میتواند بیش فعالی ایجاد کند، توصیه میشود حذف یا محدود شود.
14.    کنسروها و سس: تارترازین که بصورت رنگ غذائی نارنجی ماده افزودنی در غذاهای آماده بسته بندی شده در انواع سس ها، کنسروها، دسرها و همچنین غلات حجیم شده مانند انواع پفک و آدامس ها می باشد که در طولانی مدت ایجاد مسمومیت می کند و از غذای کودکان باید حذف شود. همچنین آب میوه های آماده تجاری نیز دارای ماده نگهدارنده و در اثر جوشاندن اکثر ویتامین های مورد نظر را از دست می دهد، جهت کودکان آبمیوه های تازه طبیعی توصیه میشود.
15.    تغذیه کودکان جهت رشد جسمی:تغذیه کودکان جهت رشد جسمی و روحی کودکان بااهمیت بوده و خانواده ها نیز سعی در تلاش بهترین نوع تغذیه کودکان خود می باشند. امید است با نکته های بیان شده و حذف مواد غذایی ناسالم و تغییر رفتار الگوی تغذیه کودکان مشکلات تغذیه ای را برطرف کنید تا کودکان سالم داشته باشید.
نیمه اول1393، تدوین: دکتر حسن کرباسی
منبع: دکتر اکبر کوشانفر، متخصص کودکان

راهکارهای مناسب تغذیه ای برای کودکان
 
(شماره46)
این پمفلت جهت آگاهی شماست و توزیع و تکثیر آن ممنوع می باشد.
پیشرو در فرهنگ پزشکی و اسلامی
کلینیک دکتر کرباسی
متخصص اعصاب و روان
مشکلات جنسی، اعتیاد
چهارراه/جنب بازار علی/پاساژ ولیعصر(عج)
طبقه فوقانی واحد 2
تلفن: [phone] ـ 55456164-031
همراه: [phone]